Achtergrondinformatie over rugklachten

Ontstaan van rugpijn

Ieder jaar krijgt ongeveer 20% van de bevolking te maken met rugpijn. In de literatuur wordt lage rugpijn vaak ingedeeld in acute lage rugpijn (duur 0-6 weken), subacute lage rugpijn (duur 7-12 weken) en chronische lage rugpijn (duur langer dan 12 weken). Gelukkig gaat rugpijn vaak vanzelf over binnen 4 tot 6 weken. Echter wanneer de rugpijn langer duurt dan deze periode, is er een reële kans dat de rugpijn chronisch wordt.

Ons label Revives Revalidatie is gespecialiseerd in langdurige en complexe rugklachten.

Aspecifieke pijn

Bij 95% van de gevallen is er sprake van aspecifieke pijn. Dit wil zeggen dat er geen aantoonbare oorzaak (middels bijvoorbeeld Röntgen of MRI) aanwezig is. Dat de oorzaak lastig is vast te stellen, betekent niet dat de pijn niet echt is of dat je het je verbeeldt. De pijn kan zeer hevig zijn en tot forse beperkingen leiden. Waarom de rugpijn bij veel mensen toch aanhoudt, daar zijn verschillende verklaringen voor.

Kans op chronisch worden van rugpijn

Uit de literatuur blijken verschillende factoren de kans op het chronisch worden van rugpijn in de hand te werken, namelijk: overgewicht, spanning/stress, zwaar lichamelijk werk, slechte conditie, verkeerde houding, onjuist omgaan met de rugpijn, misvattingen over rugpijn en negatieve gedachten.

Factoren die positief kunnen werken zijn: juiste opvattingen over rugpijn, positieve gedachten, actief blijven, plezier in het werk, goede conditie.

Klachten die bij rugpijn kunnen horen

Rugpijn ziet er niet bij iedereen hetzelfde uit. Afhankelijk van de oorzaak en de plek kunnen de volgende klachten voorkomen:

• Lage rugpijn
• Hoge rugpijn
• Middenrugpijn
• Uitstraling naar de bil of het onderbeen
• Pijnscheuten
• Krampen
• Een stijve of vastzittende rug
• Pijn tussen de schouderbladen

Wanneer neem je direct contact op?

Merk je verlies van kracht in een of beide benen, gevoelloosheid rond het zitvlak of problemen met plassen of ontlasting? Neem dan direct contact op met je huisarts. Dit zijn signalen die eerst medisch beoordeeld moeten worden.

Verschillende soorten pijn

Niet alle rugpijn werkt op dezelfde manier. Grofweg zijn er drie vormen.

Nociceptieve pijn

Dit zie je bijvoorbeeld bij acute rugklachten of bij ontstekingen in de wervelkolom. Er is een aantoonbare vorm van weefselschade. Het lichaam geeft een duidelijk signaal af dat er iets aan de hand is.

Neuropathische pijn

Deze wordt veroorzaakt door prikkeling van een zenuw die bijvoorbeeld vanuit de rug naar het been loopt. Er is dan vrijwel altijd uitstraling naar het been. In de meeste gevallen is deze pijn erg kenmerkend: zenuwpijn, doofheid of gevoelloosheid in het onderbeen en/of de voet.

Nociplastische pijn

Deze ontstaat doordat zenuwen overgevoelig worden en de centrale pijnverwerking verstoord raakt. Dit wordt ook wel centrale sensitisatie genoemd en speelt vooral een rol wanneer pijn langer aanhoudt.

Chronische pijn

Mensen zijn niet hun aandoening, toch gaat alle aandacht vaak naar klachten en gezondheidsproblemen, of hoe we dit op kunnen lossen. Wanneer we in staat zijn te kijken naar jou als persoon, naar je veerkracht en de doelstellingen die je nastreeft, dan blijkt er in de praktijk veel meer mogelijk.

Wanneer je teveel focus legt op de pijn die je ervaart en de beperkingen daarbij, vinden er veranderingen plaats in het brein. Er komen stoffen vrij in het lichaam die je gevoeliger maken, hierdoor ervaar je pijn nog eerder. Daar tegenover staat dat afleiding en geruststelling kan zorgen voor het afnemen van deze pijngevoeligheid. De eerste essentiële stap naar verbetering is dus de aandacht van de pijn verleggen naar de doelstellingen die voor jou belangrijk zijn.

Dit principe wordt op eenvoudige wijze uitgelegd op https://www.retrainpain.org/nederlands. Wij adviseren je de dia’s op deze website door te nemen.

Hoe werkt pijndemping door bewegen?

Er zijn meerdere mechanismen die ervoor zorgen dat je door bewegen minder pijn krijgt. Deze zijn te verdelen in 2 factoren, namelijk lichamelijke (oftewel fysiologische) en psychologische factoren.

Fysiologisch

Een fysiologische verklaring is dat je door te bewegen meer spierkracht krijgt en een betere conditie, maar ook een betere coördinatie, houding en dat je beter zal gaan bewegen. Dit zal leiden tot minder pijn en beperkingen. De relatie tussen het verbeteren van spierkracht of conditie en het verminderen van pijn is alleen aanwezig wanneer er intensief genoeg wordt geoefend. De oefentherapie moet dus voldoende intensiteit hebben.

Psychologisch

Een psychologische verklaring is dat je door bewegen meer vertrouwen krijgt, andere opvattingen over bewegen en pijn zal krijgen en andere verwachtingen wanneer je beweegt. Ook word je gelukkiger van bewegen. Oefentherapie leidt tot indirecte bijstelling van de gedachte dat fysieke inspanning slecht is. Daarbij is het van belang dat je ervaart wat het trainen je weer voor mogelijkheden geeft, ook in je thuissituatie.

Er is een sterk en trainbaar fenomeen van pijndemping door intensieve training

Het “endogeen pijndempend systeem”, oftewel “exercise induced hypoalgesia”, wil zeggen: door bewegen gestimuleerde pijndemping. Dit komt door een lichaamseigen stof (endorfines) die vrijkomen bij intensieve training. Kijk bijvoorbeeld naar duursporters (b.v. wielrenners die na een val opstaan en weer doorfietsen): hoe meer je inspant, hoe meer je je endogene pijnstillers activeert. Dit is een fysiologisch systeem, namelijk je lichaamseigen opiaten (endorfines) komen vrij, deze zorgen voor pijnvermindering. Door afzien zul je sterker worden en dit zal ook zorgen voor het onderdrukken van pijnsignalen. Dit systeem is ook nog eens goed trainbaar en zal meer effect hebben wanneer je regelmatig intensief sport.

Algemene oefenvormen zijn effectiever dan specifieke

Het is aangetoond dat het doen van algemene oefeningen een positief effect heeft op langdurige pijn. Wanneer je alleen lokaal oefent (oefenen met het pijnlijke lichaamsdeel) zal de pijn en napijn kunnen toenemen, dit komt doordat structuren van de rug direct worden belast waardoor zenuwen de pijn zullen doorgeven. Wanneer je algemene oefeningen doet heb je wel de positieve effecten van training zoals hierboven beschreven maar niet de prikkeling van de aangedane structuren. Bij algemene oefeningen kun je denken aan een legpress, cross training, lopen, enz. De pijngevoeligheid zal hierdoor afnemen.

Bij bewegen van pijnlijke structuren kan het zijn dat de irritaties of ontstekingsreacties worden geprikkeld. Hierdoor zal de pijn enigszins kunnen toenemen. Echter bij herhaald bewegen wordt het immuunsysteem sterker en zal het juist anti-inflammatoir (ontstekingsremmend) werken. Oefenen (ook met pijn) heeft op lange termijn een positief effect op de weerstand. Langdurig, aanhoudend en systematisch bewegen zal dus tot minder pijn leiden. Geef het lichaam dus de tijd om aan prikkeling van bewegingen te wennen en wees niet bang wanneer je de eerste weken door oefenen wat meer pijn krijgt.

Oefenen is goed en belangrijk, dit heeft positieve effecten en een positieve invloed op aanhoudende pijn. Echter de training moet intensief genoeg zijn. Algemene oefeningen zijn het beste. In het begin kan de pijn toenemen. Dit is echter een normale reactie die een tijdje kan duren. Het is belangrijk dat je toch volhoudt en doorzet. Op lange termijn heeft het een positief lichamelijk en psychologisch effect. Stel doelen op een SMART wijze. Evalueer hierop en zorg voor een positieve mindset.